چهارمین حراج هنری تهران که در ۸ خرداد ۱۳۹۴ برگزار شد به دلایل مختلف مورد توجه رسانه‌های متعدد ایرانی قرار گرفت که شاید مهمترین دلیلش رکوردشکنی آن در مقایسه با رقم فروش قبلی این حراج بوده باشد. درباره این حراج و برخی آثار با قیمت‌های بالا که در آن فروخته شده می‌توانید گزارش سایت عکاسی را بخوانید.

با خواندن اخبار این حراج و رکوردشکنی آن چند نکته به ذهنم رسید که ذیل گزارش سایت عکاسی بصورت کامنت پست کردم، چند نکته‌ای که بطور کلی در برگزاری حراج‌های هنری قابل بررسی است و چون تا الآن هنوز ندیده‌ام که کسی در گزارشی یا تحلیل احتمالی از حراج تهران به این نکات توجهی نشان داده باشد، به نظرم رسید آن‌ها را در قالب یک نوشته در اثر اصیل هم بیاورم:

جایی مناسب برای پولشویی؟

حراج آثار هنری مخصوصاً از این نوع (با این ارقام) یکی از بهترین جاها برای پولشویی است. از دوستی شنیدم که می‌گفت «شفافیت» حتی در صنایع اسلحه‌سازی در دنیا هم بیشتر است در مقایسه با حراج‌های هنری. حال با توجه به اینکه حراج هنری تهران هنوز نوپاست، شاید بشود از اول ایرادات تیپیک را در نظر داشت و مثلاً برای مساله شفافیت، اطلاعاتی از خریداران آثار به دست داد؟ یا شاید شفافیت این حراج‌ها اصولاً با رونق گرفتنشان تناقض دارد؟

1723043

نظر یک کاربر در توییتر: «انفجار ارزش کالاهای هنری نه نشان از افزایش هنردوستی که نشان از افزایش ثروت نجومی گروهی محدود از ثروتمندان ایران دارد»
عکس از ولی محسنی، خبرگزاری مهر©

اهمیت مقوله «اصالت»

از مزیت‌های بسیار خوب و خیلی مهم برگزاری و رونق اینگونه حراج‌ها آنست که مساله «اصالت» آثار اهمیت پیدا می‌کند. معنی این سخن آنست که از طرفی نقش «کارشناسان هنری» بالاخره در جامعه هنری ایران پدیدار می‌شود و از طرف دیگر مفهوم اصالت با تمام جنبه‌های متنوع آن برای بحث جلو می‌آید. مفهوم اولیه این واژه در فارسی همان مفهوم واژه authenticity است، اما مفاهیم دیگر هم ممکن است از آن برداشت شود و مطرح گردد: از جمله اینکه آیا در اثر هنرمند دست برده شده یا سالم intact است- که مساله «مُثله شدن» mutilate آثار هنری که نوعی از نقض حقوق معنوی هنرمند است را به پیش می‌آورد؛ یا اینکه اثر آیا کپی از آثار دیگران نیست original که با توجه به محبوبیت شوک‌آور تمایل به «کار اقتباسی» (بخوانید: کپی-پیست از کار دیگر هنرمندان، مخصوصاً هنرمندان خارجی!)، توجه به این جنبه از اصالت کارهای هنری در ایران خیلی زیاد نیاز است، تا بستری بیابد برای تاثیرگذاری. به سخن دیگر، بدیهی است که اثر هنری‌ای که کپی کار دیگران- به درجات مختلف- باشد نمی‌تواند چنین قیمت‌های بالایی را به خود جلب کند.

مساله شکاف دو جهان در آثار هنری

از دیگر نتایج (عواقب؟) برگزاری و پا گرفتن اینگونه حراج‌ها اینست که امکان تقابل دو نوع ارزشی که در آن واحد در هر اثر هنری می‌تواند وجود داشته باشد، برجسته و شناسایی می‌شود. منظور، تقابل ارزش مادی و ارزش هنری کارهاست که در سنت هنری مغرب زمین دیرزمانی‌ست که شناخته شده است و بسیاری هنرمندان و نظریه‌پردازان بدان معترف و آشنا هستند.

این دو نوع ارزش موجد چنان اثرگذاری متفاوت در بررسی و تحلیل هر اثر هنری هستند که برخی پژوهشگران از آن به عنوان دو دنیای متمایز از هم یاد می‌کنند. واکنش‌ها به شکاف میان این دو دنیا در آثار هنری اگرچه بسیار و تلخ است اما به باور این نگارنده درک امکان وجود این شکاف مهم است و به بحث‌های بیشتر در فلسفه هنر و ایجاد دید عمیق‌تر به مباحث تاریخ هنر منجر می‌شود که من- رک و پوست‌کنده بگویم- در ایران ندیده‌ام که جایی طرح شود یا حتی کارشناسان هنری یا دانشجویان درباره‌اش بدانند.

از آثار برگزاری حراج‌ها یکی آنست که این شکاف را به طور بالقوه بیشتر می‌کند که اگرچه شاید در ظاهر خوب نباشد اما همینکه کارشناسان و هنرمندان و حتی مردم عادی را وا می‌دارد به آن واکنش نشان دهند یعنی بحث‌های هنری را رواج داده و بالتبع تاثیر هنر را در شکل دادن به افکار و عقاید و حتی جهت‌گیری‌های اجتماعی و سیاسی افراد بیشتر می‌کند و این در کل، خبر خوبی برای جامعه ایران است.

Abbas Kiarostami 02

این عکس از عباس کیارستمی به ۸۵٫۰۰۰٫۰۰۰ تومان فروخته شد. شکاف میان دو جهان مادی و هنری این اثر قابل بررسی است.

دوشنبه، ۱۱ خرداد ۱۳۹۴
RSS Feed
Facebook
Google+
Twitter
  • دسته‌بندی

  • برچسب‌ها

  • مقررات و شرایط استفاده از محتوا

    نوشتارهای اثر اصیل نگاشته یا ترجمه سوره صادقی و حقوق مادی و معنوی آن‌ها محفوظ و متعلق به وی است. نظر به صرف وقت و هزینه بابت مطالعه، پژوهش، نگارش، بازنویسی و ویراستاری هر نوشته، رعایت کلیه حقوق مادی و معنوی موجود در آثار و نوشتارهای این تارنما لازم است و با جدیت مونیتور و پیگیری می‌شود. پیش از استفاده جزئی یا کلی از نوشتارهای این تارنما اطمینان حاصل کنید که «سند مقررات و شرایط استفاده از محتوا» (لینک) را مطالعه کرده و به طور کامل رعایت می‌کنید. کلیه موارد عدم رعایت مفاد «مقررات و شرایط استفاده از محتوا» (لینک) با جدیت مورد پیگرد قضایی قرار خواهد گرفت.

  • Designed and Developed
    Blue Fish Dream